تشخیص دیابت بارداری

در دوران بارداری، جفت که جنین را به خون شما متصل کرده است، هورمون‌های مختلفی را تولید می‌کند که تقریباً تمام آنها باعث کاهش عملکرد انسولین در سلول‌های مادر باردار می‌شود و در نتیجه قند خون را افزایش می‌دهد. با رشد جنین، جفت هورمون‌های ضدانسولین بیشتری هم تولید می‌کند و این اتفاق باعث افزایش سطح قند در خون خواهد شد.

مادرانی که احتمال ابتلا به دیابت بارداری در آنها بالاست، در اوایل بارداری برای تشخیص دیابت بارداری، غربالگری می‌شوند. روش تشخیص دیابت بارداری که غربالگری دیابت نام دارد در مورد بقیۀ مادران باردار، در هفته‌های ۲۴ تا ۲۸ بارداری انجام خواهد شد. در این غربالگری، آزمایش چالش گلوکز برای مادر تجویز می‌شود.

قند خون خانم های باردار فاقد علائم خطر در اولین مراجعه به خانه بهداشت ( سابقه مرده زایی و سایر علام خطر ) طبق دستورالعمل در هفته های 24 تا 28

بارداری در حالیکه ناشتا نیستند پس از مصرف 50 گرم گلوکز انجام خواهد شد  .

در صورت وجود علایم خطر در اولین مراجعه به خانه بهداشت در معرض خطر محسوب شده و جهت انجام غربالگری دیابت بارداری ارجاع خواهند شد ،که

اگر GCT کمتر از 140 تشخیص داده شود در هفته های 24 تا 28 بارداری آزمایش GCT مجددا” تکرار خواهد شد .

دیابت بارداری چیست؟

دیابت بارداری

در دوران بارداری، برخی از زنان سطح قند خون بالایی دارند. این بیماری به عنوان دیابت بارداری (GDM) می‌شود. دیابت بارداری به طور معمول بین هفته های ۲۴ام و ۲۸ام بارداری ایجاد می شود.

اگر در دوران بارداری به دیابت بارداری مبتلا شوید، به این معنی نیست که شما قبل از بارداری دیابت داشته‌اید یا پس از بارداری به آن مبتلا خواهید شد. اما، دیابت بارداری خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را در آینده افزایش می‌دهد.

اگر کنترل ضعیفی روی دیابت بارداری داشته باشید، این امر می‌تواند ریسک ابتلا به دیابت را در کودک افزایش داده و ریسک عوارض آن را نیز برای شما و کودک در دوران بارداری و زایمان افزایش دهد.

الف – اگر قند خون پس از یکساعت مساوی یا بیش از 140 میلیگرم در دسی لیتر باشد طبق دستورالعمل در روز دیگری آزمایش GTT استاندارد با 100 گرم

گلوکز انجام خواهد شد که تفسیر آن به شرح ذیل است :

FBS > 95 mg/dl

1 HOURS BS>180 mg/dl

2 HOURS BS>155 mg/dl

3 HOURS BS>140 mg/dl

بر طبق جدول فوق :

 الف – اگر حداقل دو نمونه از 4 نمونه غیر طبیعی باشد ابتلا به دیابت بارداری قطعی است.

ب – اگر تنها یک نمونه از 4 نمونه غیر طبیعی باشد در روز دیگری آزمایش GTT استاندارد مجددا” انجام خواهد شد .

نکته :   براساس کمیته کشوری دیابت اگر نتیجه آزمایش GCT ( اندازه گیری قند خون یک ساعت پس از مصرف 50 گرم گلوکز ) بیش از 250 میلیگرم در دسی

لیتر باشد نیاز به اندازه گیری GTT استاندارد نیست و دیابت بارداری قطعی است .

نکته :   اگر نتیجه آزمایش GTT بین 130 تا 140 میلیگرم در دسی لیتر باشد بر اساس منابع مختلف تفسیر متفاوتی دارد . در برخی منابع نتایج مساوی یا بالاتر

از 130 میلیگرم در دسی لیتر را به عنوان آزمایش مختل در نظر میگیرند و متعاقبا” GTT استاندارد جهت تشخیص قطی دیابت بارداری انجام میشود ولی در

برنامه کشوری دیابت بر اساس توافق بین مرکز مدیریت بیماریها ، دفتر سلامت جمعیت – خانواده و مدارس و کمیته کشوری دیابت قند خون مساوی یا بیش از

 140 میلیگرم در دسی لیتر cut off point در نظر گرفته می شود و GCT کمتر از 140 میلیگرم در دسی لیتر ، طبیعی تلقی می شود .

تذکر مهم

یکی از نگرانی های همکاران در آزمایشگاههای تشخیص طبی افزایش بسیار زیاد قند خون متعاقب مصرف 50 تا 100 گرم گلوکز است چرا که ممکن است

تعدادی از خانم های باردار مبتلا به دیابت با مصرف این مقدار گلوکز دچار هایپرگلایسمی شوند .

ذکر این نکته ضروری است که آزمایش GCT برای خانم هایی که هیچ علامتی از دیابت را ندارند انجام می شود . بدیهی است اگر فردی با علایم کلاسیک دیابت

مراجعه کند و یا بیمار شناخته شده دیابتی باشد برای تشخیص قطعی می توان از آزمایش FBS استفاده نمود. بنابراین افراد فاقد علایم در صورت انجام آزمایش

 GCT و GTT دچار هیپرگلایسمی نمی شوند در صورت وجود علایم کلاسیک یا سایر علایمی که بیانگر افزایش قند خون است می توان بشرح زیر اقدام نمود :

الف – اگر قند خون ناشتا کمتر از 95 میلیگرم در دسی لیتر باشد نیازی به آزمایش دیگر نبوده و فرد مبتلا به دیابت بارداری نمی باشد .

ب – اگر قند خون ناشتا بین 95 و 125 میلیگرم در دسی لیتر باشد آزمایش GTT استاندارد با 100 گرم گلوکز لازم و ضروری است .

ج – اگر قند خون ناشتا بیش از 125 میلیگرم باشد مجددا” در روز دیگری آزمایش قند ناشتا باید انجام شود و در صورتیکه دوباره قند خون بالاتر از 125

میلیگرم در دسی لیتر بود ابتلا به دیابت بارداری مسجل است و نیازی به آزمایش مجدد نیست .

به بالای صفحه بردن