• هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

نظامنامه الزامات مربوط به ایمنی و بهداشت در آزمایشگاه

سيستم مديريت كيفيت

آزمایشگاه

( الزامات مربوط به ايمني و بهداشت )

Quality

Management System

Medical  Lab.

(Safety and health Requirements)

در این نظام نامه و سایر نظام نامه هایی که در فهرست مستندات آمده است، ابتدا متن الزامات آزمایشگاه مرجع سلامت بیان گشته و سپس شماره سندی را که به منظور پاسخگویی به الزام مذکور در آزمایشگاه طراحی و اجرا می گردد، با ذکر شماره سند و با شکل مورب بیان شده است. در واقع نظامنامه تطابقی است بین الزامات و نیازمندی های استاندارد و به عبارتی “بایدها”  و آنچه در آزمایشگاه در پاسخ به این “بایدها” اتفاق می افتد.

متن الزامات آزمایشگاه مرجع سلامت، ویرایش اول و ارتباط آن با مستندات آزمایشگاه:

آزمایشگاه­های تشخیص طبی از بدو تاسیس  و یا تغییر محل بر اساس ضوابط بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ملزم به رعایت الزامات زیر در رابطه با اصول ایمنی در آزمایشگاه هستند. آزمایشگاه­های دایر باید در فرصتی که وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تعیین می­نماید خود را با استانداردها و الزامات مربوطه منطبق سازند رعایت اصول ایمنی در آزمایشگاه از الزامات اولیه می­باشد.

 اصول زیر باید در مورد حفظ ایمنی کارکنان، مراجعه کنندگان و جامعه می­بایست در آزمایشگاه رعایت گردد. دستورالعمل “اصول کلی حفاظت و پیشگیری از آلودگی کارکنان و محیط آزمایشگاه” و نمونه­ای از دستورالعمل­های مختلف دیگر نیز جهت الگوبرداری ضمیمه می­باشد.  

  1. تعیین مسئول ایمنی و بهداشت:

مسئول فنی موظف است در آزمایشگاه فرد مشخصی که آگاه به امور فنی باشد را به عنوان مسئول ایمنیSafety officer) ( انتخاب و معرفی نموده و وظایف و حدود اختیارات او را مکتوب و ابلاغ نماید. جایگاه مسئول ایمنی باید در نمودار سازمانی آزمایشگاه مشخص گردد، مسئول کلیه امور مربوط به ایمنی در آزمایشگاه که در فهرست شده، مسئول ایمنی و بهداشت می­باشد.

در آزمايشگاه باید يكي از كاركنان به عنوان مسئول ايمني و بهداشت تعيين شده و در شرح وظايف وي به صورت زیر آمده و به وي ابلاغ و تفهيم شود. ضمناً فرآيند ايمني و بهداشت به عنوان يكي از فرآيندهاي اصلي  آزمايشگاه  در فرآيندهاي حيطه مسئول فني و تحت نظارت وي قراردارد .

موضوع: ابلاغيه

جناب آقاي / سركار خانم —————-

به موجب اين حكم از اين پس جنابعالي به عنوان مسئول ايمني در اين آزمايشگاه منصوب مي شويد. موارد ذيل علاوه بر ساير مسئوليت هاي شما به عنوان وظايف جنابعالي در سمت مسئول ايمني بوده كه انشاء الله به نحو احسن در آزمايشگاه اجرا گردد.

                                                                                                                             مسئول فني آزمايشگاه

    شرح وظايف مسئول ايمني:

1- ايجاد و استقرار تمامي دستورالعمل هاي مربوط به ايمني از قبيل:‌

الف- دستورالعمل حفاظت و ايمني كاركنان و ايمني در محيط آزمايشگاه

ب- دستورالعمل نحوه سترون سازي، شستشوي لوازم شيشه اي و نظافت محيط و سطوح كاري

ج-دستورالعمل دفع پسماند

د-ثبت و گزارش و پيگيري حوادث مخاطره آميز

2- آموزش كاركنان در خصوص ملاحظات ايمني

3- نظارت در به كارگيري و اجراي اصول ايمني در تمامي فرآيندهاي آزمايشگاه و اطمينان از اجراي صحيح تمامي دستورالعمل ها

4- اطمينان از انتخاب ماده ضد عفوني كننده مناسب و ساير موارد اينچنيني نظير صابون و غيره.

5- اطمينان و نظارت در چگونگي دفع پسماندها طبق دستورالعمل اجرايي

6- اطمينان از انجام و ثبت اصول كنترل كيفي در استريليزاسيون و ساير موارد ايمني

7- اطمينان از مصونيت و وجود آنتي بادي بر عليه HIV, HBV , HCV  قبل از شروع به كار

8- اطمينان از واكسيناسيون افراد قبل از شروع به كار نمودن

9- اطمينان از اجراي دستورالعمل هاي ايمني در محيط و فضا و تاسيسات آزمايشگاه

  •  مستند سازی:

دستورالعمل ­های زیر باید مکتوب شود و به عنوان بخشی از مستندات الزامی آزمایشگاه، هر زمان قابل ارائه به بازرسین یا ممیزان باشد:

  • دستورالعمل حفاظت و ایمنی کارکنان و ایمنی در محیط آزمایشگاه. (دستورالعمل “اصول کلی حفاظت و پیشگیری از آلودگی کارکنان و محیط آزمایشگاه” جهت الگوبرداری ضمیمه می­باشد.
  • دستور العمل نحوه سترون سازی، نحوه شستشوی لوازم شیشه­ای و نظافت محیط و سطوح کاری (نمونه­ای از این دستورالعمل­ها جهت الگو برداری ضمیمه است).  
  • دستورالعمل دفع پسماندها
  • ثبت، گزارش و پیگیری حوادث مخاطره آمیز نظیر فرو رفتن سوزن، ریختن و پاشیدن مواد شیمیایی، مواد آلوده و نگهداری سوابق مربوطه. جهت سهولت ثبت این موارد می­توان فرم­های مخصوص طراحی نمود.

در آزمايشگاه مسئول ايمني و بهداشت مستندات لازمه را تهيه و پس از تصويب مسئول فني در سراسر آزمايشگاه اجرا  مي نمايد. در اين خصوص:

  • دستورالعمل حفاظت و ایمنی کارکنان و ایمنی در محیط آزمایشگاه
  • دستور العمل نحوه سترون سازی، نحوه شستشوی لوازم شیشه­ای و نظافت محیط و سطوح کاری
  • دستورالعمل مدیریت پسماندها
  • ثبت، گزارش و پیگیری حوادث مخاطره آمیز نظیر فرو رفتن سوزن، ریختن و پاشیدن مواد شیمیایی، مواد آلوده و غيره از طريق گزارش موارد نامنطبق، اصلاحي و پيشگيرانه

مورد نیاز میباشد.

  •  آموزش کارکنان:

مسئولیت آموزش کارکنان در خصوص ملاحظات ایمنی و مفاد مندرج در دستورالعمل­های مرتبط با حفاظت و ایمنی، تحت نظارت مسئول فنی آزمایشگاه، به عهده مسئول ایمنی و بهداشت می­باشد. ارزیابی اثر بخش بودن آموزش­ها و رعایت الزامات آموزش داده شده بر عهده مسئول ایمنی و بهداشت است.  سوابق مربوط به آموزش­های انجام شده باید حفظ گردد.

  • ایمنی کارکنان:
  • همه کارکنان آزمایشگاه در محیط انجام کار فنی باید روپوش سفید به تن داشته باشند.
  •  باید وسایل حفاظت فردی اولیه مانند دستکش لاتکس، ماسک، وسایل کمکی جهت برداشت مایعات توسط پیپت، در آزمایشگاه در دسترس بوده و مورد استفاده قرار گیرد.
  •  سایر وسایل حفاظت فردی مانند عینک ایمنی، حفاظ صورت، گان و تجهیزاتی مانند دوش اضطراری و دستگاه چشم شوی باید در آزمایشگاه وجود داشته و در موارد ضروری در دسترس کارکنان باشد.
  •  کارکنان باید با روش صحیح شستشوی دست آشنا بوده و آن را به کار ببندند.
  •  کارکنان مسئول شستشو در آزمایشگاه هنگام کار باید از دستکش ضخیم، پیش بند و ماسک استفاده کنند و هنگام برس زدن لوله­ها حتما از عینک ایمنی استفاده نمایند.
  • شستشو، سترون سازی و ضد عفونی کردن در آزمایشگاه:
  • دستورالعمل مکتوب شده دراین خصوص باید توسط مسئول ایمنی بهداشت به کارکنان مسئول شستشو و نظافت آموزش داده شده  و بر رعایت آن نظارت گردد.
  • مسئول ایمنی باید از انتخاب ماده ضد عفونی کننده مناسب و کیفیت موارد فوق ( از طریق آزمایش در آزمایشگاه و یا خرید آن از تامین کنندگان مورد تائید) اطمینان حاصل نماید.
  • باید همیشه صابون مایع ومواد ضد عفونی کننده مناسب در آزمایشگاه موجود بوده و در دسترس کارکنان قرار گیرد. 

در اين آزمايشگاه بدين منظور دستورالعملي تهيه شده است كه در سند شماره 60 آمده است. در اين دستورالعمل نحوه شستشو و سترون سازي بخش هاي مختلف، ملزومات آزمايشگاهي و نيز ساير موارد آمده است. اين دستورالعمل توسط مسئول ايمني به پرسنل مربوطه آموزش داده شده است.

  • دفع پسماند های آزمایشگاهی:
  • چگونگی امحاء نمونه­ها و همچنین نحوه امحاء مواد و وسایل انجام آزمایش، پس از اتمام کار، باید مشخص و مکتوب گردد (به ضمیمه مدارکی جهت الگو برداری آمده است).
  • به منظور حفظ سلامت افراد و جلوگیری از اثرات زیان­آور پسماندهای آزمایشگاهی، باید دستور­العمل ویژه­ای در مورد مدیریت پسماندهای آزمایشگاهی مکتوب شده و جزو مستندات آزمایشگاه قابل ارائه باشد. مدیریت ایمن و صحیح پسماندها در مراحل جدا سازی، بی­خطر سازی، جمع آوری، بسته بندی، حمل و نقل و دفع پسماند می­بایست اعمال گردد.

پسماندهایی که در آزمایشگاه تولید می­شوند شامل موارد زیر هستند: 

1-6- پسماندهای عادی و غیر آلوده

2-6- پسماند های عفونی مانند سرم و سایر مایعات آلوده بدن، کشت­های میکروبی و غیره

3-6- پسماند های تیز و برنده مانند سرسوزن، تیغه اسکالپل، شیشه­های شکسته، سر سمپلر و غیره

4-6- پسماندهای شیمیایی شامل انواع مواد و معرف­های آزمایشگاهی (کیت­های تشخیصی)

5-6- پسماندهای آسیب شناسی تشریحی و بافت شناسی

6-6- پسماند های پرتو زا

  • باید پسماندهای عادی و غیر آلوده را در محل تولید از پسماندهای آزمایشگاهی جداسازی نمود. دفع پسماندهای عادی  و غیر آلوده مانند پسماند های خانگی انجام می­شود.
  • وسایلی که پس از سترون سازی دوباره وارد چرخه کاری می­گردند باید در کیسه­های مخصوص اتو کلاو و جدا از وسایلی که پس از سترون سازی دفع می­گردند، قرار داده شوند.  
  • کلیه پسماندهای عفونی آزمایشگاهی باید ابتدا اتو کلاو شده و سپس به طریقه بهداشتی دفع گردند.
  • دستگاه­های فورو اتو کلاو باید عملکرد مطلوب داشته باشند. جهت بررسی صحت عملکرد اتو کلاو باید از اندیکاتورهای شیمیایی و بیو لوژیک استفاده نمود و مستندات کنترل کیفی مربوطه باید موجود باشد.
  • پسماندهای تیز و برنده باید مانند سر سوزن­ها، وسایل شیشه­ای شکسته، تیغ اسکالپل، نوک سمپلر و غیره در ظروف ایمن( Safety box  ) قرار گرفته و زمانی که سه چهارم  محفظه پر شد، اتو کلاو شده و سپس به طریقه بهداشتی دفع گردند. 
  • در موقع جمع­آوری، حمل و نقل و دفع پسماندها باید از وسایل و پوشش­های حفاظتی لازم استفاده شود. 
  • تمامی مراحل جمع­آوری و حمل و نقل کیسه­های پسماندها باید با دست انجام پذیرد، زیرا استفاده از وسایل مکانیکی سبب پاره شدن کیسه­ها و ترشح و پاشیدن مواد آلوده می­گردد. سطل­های محتوی کیسه­های پسماند برای اجتناب از واژگونی باید توسط گاری چرخدار جابجا شوند. 
  • جمع­آوری و دفع پسماندها باید طبق برنامه زمان بندی مشخص و متناسب با میزان تولید پسماند بوده و حداقل به طور روزانه انجام پذیرد.
  • واکسیناسیون کارکنان:
  • قبل از شروع به کار، باید ایمنی کارکنان در برابر میکرو ارگانیسم­هایی که احتمال مواجه با آنها وجود دارد،  به ویژه در مورد هپاتیتB ، هپاتیت  C و HIV  ارزیابی شده و سوابق آن وجود می­باشد.
  • چنانچه سابقه مستند از انجام واکسیناسیون قبلی فرد برای هپاتیت B موجود نبود، ابتدا آنتی بادی هپاتیتB  اندازه گیری می­شود، در صورت ایمن نبودن فرد، واکسیناسیون انجام شده و 3-2 ماه بعد از انجام واکسیناسیون جهت حصول اطمینان از موثر بودن برنامه، مجددا آنتی بادی هپاتیت B مورد ارزیابی قرار گیرد. 
  • بررسی کارکنان از نظر مصونیت یالزوم انجام واکسیناسیون در برابر میکرو ارگانیسم­های خاص مولد بیماری­هایی مثل دیفتری، سرخک، سرخجه و … برای افرادی که در آزمایشگاه­های تحقیقاتی مربوطه کار می­کنند الزامی است.
  • باید در مکان­هایی که با میکرو ارگانیسم­های پر خطر مانند مایکوباکتریوم توبرکولوزیس، بروسلا قارچ­ها و غیره کار می­شود، از هودهای ایمنی بیو لوژیک کلاس II استفاده شود.
  • ایمنی محیط آزمایشگاه:

ملاحظات مربوط به ایمنی محیط و فضای آزمایشگاه (مندرج در اصول طراحی فضای آزمایشگاه) می­بایست به طور کامل رعایت گردد.

0 پاسخ به "نظامنامه الزامات مربوط به ایمنی و بهداشت در آزمایشگاه"

ارسال یک پیغام

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

درباره

گروه فن آور دی مِیک با سابقه ده ساله در حوزه مدیریت و فن آوری اطلاعات از سال 1397 با تشکیل مجموعه شرکت های دانش بنیان مستقر در پارک علم و فن آوری، فعالیت خود را آغاز کرد. ما بر آنیم تا با ارائه خدمات ویژه به جامعه پزشکی و آزمایشگاهی کشور و بهره گیری از افراد متخصص و خلاق در زمینه های مختلف، خدمات جامع و کاملی را با بهترین کیفیت و بهترین قیمت به مشتریان خود ارئه کنیم .

آکادمی

 

تماس

  • تلفن: (021) 91312424
  • واحد فروش: 09021110087
مرکز انفورماتیک گروه فن آور دی مِیک 2020
X