دستورالعمل بخش انگل شناسی

دستورالعمل بخش انگل شناسی

  شرح اقدامات: ابتدا نمونه‌هاي مربوط به بخش انگل شناسي توسط خدمه آزمايشگاه به بخش مذكور منتقل مي‌گردد و مسئول بخش انگل شناسي نام و نام خانوادگي بيمار، شماره پذيرش و نوبت آزمايش را در worklist تهيه شده مي‌نويسد. بعد چنانچه غير از آزمايش stool.E آزمايش ديگري مانند OB هم داشت يادداشت نموده و انجام مي‌دهد. چنانچه نمونه آزمايش S/C هم داشت نمونه پس از انجام S.E به بخش ميكروبشناسي انتقال داده مي‌شود.
1-5-طريقه انجام آزمايش Stool.Exam: گسترش مستقيم با مخلوط نمودن مقدار كمي مدفوع (تقريباً mg2) با يك قطره سرم فيزيولوژي تهيه مي‌شود اين سوسپانسيون يكنواخت را در زير لامل 22*22 ميلي‌متر قرار مي‌دهيم سپس كل لامل 22*22 ميلي‌متر را بايستي بطور منظم و با عدسي 10 و درشت نمايي و نور كم آزمايش شود و هر جسم مشكوك مجدداً با عدسي 40 آزمايش گردد.
استفاده از عدسي روغني در اين نوع آزمايش بطور روتين توصيه نمي‌شود.  
 عوامل مهم در ايجاد عفونتهاي انگلي اپيدمي ايدز و مصرف داروهاي ايمونوساپرسور.
    كنترل كيفيت (تضمين كيفيت)
 1- جمع آوري صحيح نمونه
2- آماده سازي و نگهداري صحيح معرفها
3- دقت دراجراي صحيح روش آزمايش
 4 – دقت در بررسي نهائي نمونه
5- منبع مهم باكتري ، ويروس، انگل  
روش استاندارد جمع آوري نمونه
1-استفاده از ظرف مناسب و تميز
2- عدم آلودگي با آب ، خاك، ادرار
3- عدم مصرف روغنهاي معدني ، باريم، بيسموت ، آنتي بيوتيكها (تتراسايكلين) و داروهاي ضد مالاريا (نمونه گيري بعد از 7 روز)
4-ثبت مشخصات نمونه : نام بيمار ، نام پزشك ، شماره آزمايشگاه ، تاريخ و زمان جمع آوري نمونه فرم:‌تاريخچه مسافرت، سابقه قبلي
5-تعداد نمونه ها : حداقل 3 نمونه (هر روز يا يك روز در ميان) آميبي از روده‌اي :‌نمونه ← 90% انجام هر سه نوبت آزمايش :‌آلودگي به دو يا چند انگل
زمان جمع آوری :يك روز در ميان 3 نمونه ← حداكثر 10 روز    
 6 نمونه ← حداكثر 14 روز  ،طي يك روز ← فقط يك نمونه 7 -بررسي خصوصيات ظاهري نمونه الف- رنگ نمونه (نمونه تازه)     سفيد (هپاتيت) – خوني (آميب ، باكتري ، التهاب،كوليت،بدخيمي ) خون تيره (خونريزي مجاري معده – روده‌اي ) – خون روشن (خونريزي قسمتهاي تحتاني ) مصرف گوشت (تيره) – مصرف سبزيجات (سبز) – مصرف لبنيات (روشن ) – مصرف آهن (سياه)- موكوس – مواد غذايي هضم نشده شکل و قوام مدفوع   ، زمان صحیح انجام آزمایشWatery Loose Soft Formed W L S F آبكي شل نرم (خميري) شكل دار 30 دقيقه 30 دقيقه 30 دقيقه همان روز يا روز بعد تروفوزوئيت تروفوزوئيت بندرت تروفوزوئيت تخم – لارو تخم و لارو با تعداد کمتر تخم و لارو تخم – لارو كيست كيست      
آزمایش نمونه های مدفوع: نمونه های مدفوع برای وجود تک یاخته و لارو کرم روده یا تخم ها آزمایش می شوند.
تروفوزوئیت ها و کیست ها مراحلی از پروتوزوآ هستند که در مدفوع یافت می شوند. مراحلی از کرم های روده ای که اغلب درمدفوع یاقت می شوند ، تخم هاو لارو ها هستند، اگرچه تمامی کرم های بالغ یا قطعاتی از کرم ها نیز ممکن است یافت شوند . کرم های بالغ و قطعات سستود ها معمولا با چشم غیر مسلح قابل روئیتند ولی تخم ها ،  لاروها ، تروفوزوئیت ها و کیست ها تنها با میکروسکوپ قابل روئیتند . برای دیدن این ساختمان ها ماده مدفوع باید به طور مناسب آماده و آزمایش شود.  
الف- روش های جمع آوری نمونه مدفوع: چون تعدادی از تخم کرم ها تک یاختگان جداره نازک و شکننده ای دارند ممکن است  دیواره آنها به سرعت از بین رفته و تغییر شکل دهند ، بنابراین نمونه مدفوع باید با روش صحیحی جمع آوری شود تا بتوان به وسیله میکروسکوپ آنها را شناسایی نمود. برای جمع اوری صحیح نمونه مراحل زیر ضروری است:
1- وسایل مورد نیاز را به شرح زیر در اختیار بیمار قرار می دهیم
– یک قوطی در دار که در آن به خوبی و محکم بسته شود
– اپلیکاتور چوبی اگر قوطی یا لیوان پلاستیکی موجود نباشد می توان از ظروف دیگری استفاده کرد ولی برای جمع اوری و نگهداری مدفوع بکار بردن قوطی کبریت و ظروف غیر ثابت مناسب نمی باشد. در مورد افرادی که برای کنترل مراجعه می کنند ، معمولا یکبار نمونه گیری کافی است ولی برای شناسایی عوامل بیماری زای انگلی برای بیماران ، دست کم نمونه برداری تا 3 روز متوالی باید تکرار شود . در اینگونه موارد می توان ظرف در اختیار بیمار قرار داد و به او آموخت که هر روز مقدار مشخصی از مدفوع (نیم گرم ) را در ظرف مذبور قرار داده و سوسپانسیون مذکور را پس از پایان روز سوم به آزمایشگاه بیاورد . خاطر نشان می سازد برخی از مواد مانند ملین ها ، آنتی اسیدها ، برخی آنتی بیوتیک ها و موادی که برای رادیوگرافی خورده می شود، ممکن است سبب ایجاد پاسخ های کاذب شود.
2- به بیمار تذکر داده شود که مدفوع را مستقیما وارد ظرف کند و یا نمونه را بر روی یک ورقه کاغذ بگیرد و بوسیله اپلیکاتور های چوبی ، آن را به ظرف منتقل کند.
3- بعضی از ارگانیسم ها به خصوص  تروفوزوئیت آمیب ها در مدت کوتاهی شکل خود را از دست می دهند و غیر قابل تشخیص می شوند. گرما به این تغییرات سرعت می بخشد ، بنابراین نمونه را باید هرچه زودتر ( ظرف نیم ساعت) به آزمایشگاه رساند. اگر این امر امکان پذیر نبود باید نمونه ها را در مواد نگهدارنده قرار داد .
4- روی ظرف مدفوع باید نام ، شماره پذیرش یادداشت شود.
5- نمونه مدفوع باید به اندازه کافی ( حدود یک تخم پرنده کوچک ) باشد . همچنین با ادرار یا اشغال و گرد و خاک نیز آلوده نباشد، چون ادرار سبب تخریب ساختمان تروفوزوئیت ها می شود و اشغال و گرد و غبار در نتیجه آزمایش تداخل ایجاد می کند . اگر نمونه مدفوع خیلی کم باشد و یا آلوده با ادرار و گرد و خاک باشد از پذیرفتن نمونه باید خودداری شود و نمونه گیری مجدد صورت گیرد.
6- ظرف محتوی نمونه مدفوع بهتر است در یخچال نگاهداری شود و اگر این امر امکان پذیر نبود باید در خنک ترین محل آزمایشگاه قرار داده شود. از قرار دادن نمونه ها در گرما یا در مجاورت نور خورشید باید خودداری نمود.  
ب- آزمایش های ماکروسکوپی مدفوع:
1- به محض رسیدن نمونه های مدفوع به آزمایشگاه باید قوام ، شکل و رنگ مدفوع را بررسی کرد و با یکی از حروف زیر قوام آن را مشخص نمود:
  ( آبکی: watery ) W ، (شل:  loose) L ، (نرم: soft) S ، ( شکل دار: formed ) F اگر نمونه دارای موکوس باشد با حرف M و اگر خون داشته باشد با حرف B مشخص می شود. به عنوان مثال اگر نمونه ای شل باشد و خون و موکوس هم داشته باشد با M و B و L  مشخص می شود. قوام مدفوع تا حدودی مشخص می کند که باید انتظار دیدن چه شکلی از انگل را ( کیست یا تروفوزوئیت ) را داشت.
2- بند بارور کرم های نواری ، کرم بالغ آسکاریس ، اکسیور و  غیره را بدون استفاده از میکروسکوپ باید گزارش کرد.
3- اگر در یک زمان نمونه های متعددی به آزمایشگاه رسید، ابتدا باید نمونه های حاوی موکوس و خون  بررسی شوند، و سپس نمونه های آبکی مورد آزمایش قرار گیرند. این گونه نمونه ها بیش تر حاوی تروفوزوئیت آمیب ها هستند که بعد از گرفتن نمونه توسط بیمار به سرعت از بین می روند و باید حداکثر ظرف یک ساعت بعد از گرفتن نمونه بررسی شوند. حال آن که نمونه های قوام دار را می توان چندین ساعت پس از نمونه گیری مورد آزمایشگاه قرار داد. این زمان نباید بیش از یک شب به درازا بکشید.
ج- روش های آزمایش:
1-آزمایش مستقیم: ساده ترین روش بررسی مدفوع تهیه لام مرطوب است . لام مرطوب را می توان بطور مستقیم از نمونه مدفوع یا از نمونه های تغلیظ شده تهیه کرد. برای تهیه لام های مرطوب ، از سرم فیزیولوژی ، ید و متیلن بلو ی بافر شده استفاده می شود. – از لام های مرطوبی که با سرم فیزیولوژی تهیه شده باشد برای بررسی اولیه نمونه ها استفاده می شود.در این لام می توان تخم کرم ها ، لاروها ، تروفوزوئیت و کیست تک یاخته ها را مشاهده کرد. بررسی گلبول های سفید ، قرمز نیز در این نوع لام امکان پذیر است. – از لام مرطوبی که با لوگل تهیه شده باشد عموما برای رنگامیزی واکوئول گلیکوژنی و هسته کیست ها استفاده می شود.تشخیص نوع کیست ها در این نوع لام بهتر صورت می گیرد. – اگر در لام مرطوب که با سرم فیزیولوژی تهیه شده است تروفوژوئیت آمیب مشاهده شود یا احتمال وجود آن برود باید از لام مرطوب که با متیلن بلوی بافر شده تهیه شده است استفاده کرد. باید دانست این محلول قادر نیست که کیست آمیب ها ، یا کیست تاژکداران را رنگ کند ، رنگ فوق را BMB می گویند.   BMB  فقط برای نمونه های تازه و فاقد مواد نگهدارنده مناسب است و برای نمونه هایی که حاوی مواد نگهدارنده هستند قابل استفاده نیست.
مواد و معرف های لازم :
1- لام و لامل
2- ظروف دارای قطره چکان حاوی : سرم فیزیولوژِی ، محلول 1% ایزوتونیک لوگل ، متیلن بلوی بافر شده 3- لوپ سیمی یا اپلیکاتور چوبی
  ج-الف-1- تهیه لام مرطوب با سرم فیزیولوژی: 1
-ابتدا شماره بیمار را در یک طرف لام بنویسید .
2- یک قطره سرم فیزیولوژی روی لام بریزید. اگر انتظار وجود تروفوزوئیت آمیب را دارید باید از سرم فیزیولوژی گرم استفاده کنید.
3- بوسیله یک اپلیکاتور چوبی قسمت کوچکی از نمونه را برداشته و به آرامی آن را با سرم فیزیولوژی مخلوط کنید. توجه: در نمونه های قوام دار نمونه را به گونه ای بردارید که شامل قسمت های داخلی و خارجی نمونه شود. یا به عبارتی نمونه را خوب بهم بزنید سپس برداشت نمائید. در مدفوع حاوی مخاط نمونه را از اطراف مخاط برداشت کنید. در مدفوع شل و آبکی نمونه را می توانید از هر قسمت مدفوع برداشت کرده ، در سرم فیزیولوژی مخلوط نمائید.
4- به آرامی لامل را روی قطره سرم فیزیولوژی رها کنید این کار احتمال تشکیل حباب را کم می کند.   این روش برای تشخیص کیست و تروفوزوئیت تک یاخته ها در حالت های اضطراری و در مدفوع اسهالی بکار می رود. ارگانیسم های مذکور را با درشت نمایی 40 میکروسکوپ می توان به خوبی تشخیص داد. در نمونه های تازه مدفوع تروفوزوئیت ها متحرک هستند و این حرکت به شناسایی گونه های مختلف تک یاخته ها کمک می کند . ساختمان کامل کیست یا تروفوزئیت و همچین انکلوزیون هایی نظیر گلبول قرمز و مخمر ها را درون تروفوزوئیت آمیب ها و اجسام کروماتوئید را درون کیست آمیب ها می توان با این درشت نمایی میکروسکوپ دید. از دیگر اجزای ساختمانی تک یاخته ها می توان صفحات مکنده و شیار های مارپیچی را نام برد . این روش در نمونه مدفوع سفت یا قوام دار چندان کاربردی ندارد و اساسا ارزش تشخیصی آن پایین است.
ج-1-2- تهیه لام مرطوب با لوگل: مقدمات کار شبیه مراحل ج-1-1 می باشد ولی بجای سرم فیزیولوژی از لوگول استفاده می شود. با این روش کیست ها ی آمیب ها و تاژکداران آسان تر تشخیص داده می شوند. در این گونه لام ها سیتوپلاسم کیست ها زرد یا قهوه ای روشن و هسته قهوه ای تیره می شود.کروماتیدال بادی زرد روشن یا بی رنگ و چنانچه واکوئل گلیکوژنی وجود داشته باشد قهوه ای تیره دیده خواهد شد. برای بررسی وجود کیست آمیب ها و تاژکداران و مطالعه اجزای ساختمانی آنها از درشت نمایی 40 استفاده می شود. ارزش این روش مشابه روش قبلی است. ج-1-3- تهیه لام مرطوب با متیلن بلو بافری شده ( BMB ) : مقدمات کار شبیه مراحل ج-1-1 می باشد ولی بجای استفاده از سرم فیزیولوژی یک قطره بزرگ از BMB روی لام بریزید. قبل از بررسی لام باید 5 تا 10 دقیقه صبر کنید تا رنگ به درون تروفوزوئیت ها نفوذ کند. حداکثر تا نیم ساعت بعد از تهیه لام باید آن را بررسی کرد. این روش مواقعی کاربرد دارد که د رلام مرطوب ( Wet mount ) با سرم فیزیولوژی تروفوزوئیت آمیب ها و اجسام مشابه با تروفوزوئیت ها مشاهده شود. در این هنگام تهیه کردن یک لام مرطوب با متیلن بلو بافری شده به تشخیص کمک می کند. در این گونه لام ها سیتوپلاسم تروفوزوئیت ها آبی روشن و هسته و انکولوزیون ها ( گلبول های قرمز و مخمر ها) آبی تیره رنگ می گیرند. بعضی مواقع تروفوزوئیت ها 5-10 دقیقه بعداز رنگامیزی متحرک باقی می مانند ولی اغلب به دور خود می پیچند که باید مراقب بود با کیست ها اشتباه نشوند.( کیست ها با محلول BMB رنگ نمی گیرند).
  نحوه گزارش :
1- معمولا تک یاخته ها و کرم ها از نظر تعداد در برگه آزمایش قید نمی شوند در حالی که مراحل اختصاص انگل ها نظیر تروفوزوئیت ، کیست ، تخم و لارو باید گزارش شود.
2- استثنائا مقدار بلاستوسیستیس هومینیس و تخم تریکوریس تریکیورا ( تریکوسفال) گزارش می شوند. 3-نام کامل جنس و گونه ارگانیسم شناسایی شده باید ذکر شود.
4- سلول های انسانی باید شناسایی شده و مقدار آن ها نیز ذکر شود
5- بلور های شارکوت لیدن در صورت وجود باید ذکر شده و مقدار آن مشخص شود.
بطور مثال : Rare charcot leyden crystals present 
6- چنانچه نمونه تازه است و یا به تازگی با مواد نگهدارنده مخلوط شده ، سلول های مخمری جوانه دار باید شناسایی شده و مقدار آن ها نیز گزارش می شود.
7- تمامی شمارش ها باید ، ثابت و بدون تناقض بوده باشد.
8- تخم ، لارو ، کیست و تروفوزوئیت انگل ها باید مشخص شود.
9- شرایط خاص نمونه گیری نظیر لزوم نمونه گیری اضافی برای رد یک عفونت و غیره باید در گزارش آزمایشگاه قید شود.
10- در گزارش نهایی نام فرد آزمایش کننده باید ذکر گردد.
آزمایش میکروسکوپی- تخم- لارو – تروفوزوئيت – كيست – اووسيست – گلبول قرمز – گلبول سفيد – ائوزينوفيل- ماكروفاژ – كريستال شاركوت ليدن  انواع مخمرها  قابل مشاهده است.    عناصر مشابه با عوامل فوق –  سلولهاي گياهي – دانه گرده اسپور قارچ (تخم كرم ، كيست ،‌اووسيست)، فيبر، ريشه گياهان ، موي حيوانات (شبيه لاروكرمها)
مورد مشکوک : انجام آزمايش كامل مدفوع (رنگ ، قوام ، وجود خون ، موكوس و غذاي هضم نشده ، ميزان WBC ، RBC ،….)
1- بررسي تمام سطح لامل با عدسي (10x)  (40x) بررسي كامل از چپ به راست يا از بالا به پائين.  عدم مشاهده مورد مشكوك با عدسي  (10x)  بررسي حداقل  3/1 سطح لامل با عدسي  (40x )
2 – نور متناسب (كم) : نور میکروسکوپ باید متناسب باشد تا در تشخیص انگل به مشکل نخوریم.  
مواردی که هنگام بررسی نباید با تخم تنگل اشتباه گرفته شود:
سلول نشاسته ای : با اندازه :  100-50  میکرون 
شکل : گرد یا بیضوی  با حاشیه نامشخص
پوسته سلولی : در بعضی نقاط ضخیم و بسیار نامنظم و گاهی اوقات دارای شکاف رشته های گوشتی هضم نشده : اندازه 100 الی 200 میکرون
شکل :بیضوی یا مستطیل با کناره گرد 
رنگ : زرد محتویات شفاف
صابون : اندازه : 20 الی 100 میکرون
 شکل : کرد یا بیضوی
رنگ : قهوه ای مایل به زرد یا بی رنگ
محتویات : رشته های شعاعی که بخصوص در قسمت محیطی یافت میشوند .
حباب های هوا قطره روغن :بیشتر اوقات گرد . با پوسته غیر واقعی و فاقد محتویات میباشند
کریستال ها:که در مدفوع ارزش تشخیصی دارند . BILE CRYSTAL  یا کریستالهای صفراوی شارکوت لیدن . که یکی از نشانه های عفونتهای انگلی میباشد.
4-گزارش نهائي 1-Giardia lamblia trophozoites present. 2-Entamoeba coli cysts present. 3.Ascaris lumbricoides eggs present. 4. strongyloides stercoralis larva present 5. Isospora belli oocysts present. عناصر و سلولهاي موجوددرمدفوع : Moderate charcot-leyden crystals present few red blood cells (RBCs) present.
آزمایش بررسی خون مخفی در مدفوع
توصیه های قابل ارائه به بیمار: برای انجام این آزمایش باید نکات زیر را رعایت کرد: خانم هایی که عادت ماهیانه هستند تا 3 روز پس از پایان دوره فوق از انجام این آزمایش خودداری نمایند چنانچه بیماربه  بواسیر یا شقاق مقعد مبتلا بوده و خونریزی واضحی از این ضایعات مشاهده می گردد، قبل ازانجام آزمایش به آژنایشگاه اطلاع داده شود .چنانچه بیمار به علل مختلف دچار خونریزی از لثه ها یا مخاط دهان است ، خون بلعیده شده می تواند سبب مثبت شدن کاذب آزمایش گردد.دو تا سه روز پیش  ازآزمایش  ودرطی دوره جمع آوری نمونه ،ازخوردن غذاهای زیرخودداری شود. گوشت قرمز(بهتر است گوشت مرغ و ماهی نیز مصرف نگردد)،سبزیجات خام بخصوص شلغم ، ترب و تربچه ، قارچ ، کلم بروکلی، گل کلم ، پرتغال، موز، انگور ، طالبی یا گرمک ،خربزه ، ترب کوهی .حداقل از هفت روز قبل از انجام آزمایش از مصرف داروهای زیر اجتناب گردد.در غیر اینصورت به آزمایشگاه اطلاع داده شود. سالیسالتها مانندآسپرین ، سایر داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی مانند ایبوپروفن ،ایندومتاسین،دیکلوفناک سدیم ،داروهای استروئیدی، کلشی سین ، ویتامین سی C ، آنتی اسیدها ، ترکیبات آهن دار ، ترکیبات ید دار ، دیورتیک های تیازیدی،رزرپین . لازم به ذکر است که با توجه به تنوع داروهای مصرفی و امکان تداخل آنها با نتایج آزمایش بهتراست .مصرف هرگونه دارو قبل از انجام آزمایش به اطلاع پزشک معالج رسانده شود .
شرایط نگهداری نمونه و نحوه انتقال :
نمونه باید سریعا به آزمایشگاه تحویل داده شود ؛در غیر ان صورت تا زمان رسیدن به آزمایشگاه در دمای یخچال 2-8 C نگهداری شود و از قرار دادن نمونه ها در محیط گرم یا در مجاورت نور خورشید خودداری شود. تاخیر در انجام آزمایش می تواند بر نتایج آن تاثیر منفی داشته باشد .
نمونه مدفوع نباید با ادرار یا سایر مواد آلوده شود .
حجم نمونه: مقدار مدفوع لازم برای آزمایش خون مخفی در مدفوع قوام دار(جامد) حدود 5گرم( به اندازه یک فندق )و در مدفوع آبکی پنج میلی لیتر است.
نحوه جمع آوری نمونه: نمونه مدفوع باید در ظرف مخصوصی که از طرف آزمایشگاه تحویل می گردد و تمیز، درب دار و فاقد مواد نگه دارنده است ،جمع آوری شود. چنانچه به علتی امکان جمع آوری مستقیم مدفوع در ظرف نمونه گیری مقدور نباشد باید نکات زیر را حتما رعایت کرد: قبل ا ز اجابت مزاج ،کف توالت باید کاملا شسته و عاری از مواد شوینده وپاک کننده گردد.(ترجیحا بهتر است 2 بار سیفون کشیده شود)  پس  از اجابت مزاج با استفاده از یک آبسلانگ یا اپلیکاتور، مقدار کمی از سطح رویی مدفوع را بدون اینکه با ادرار یا آب مخلوط گردد،در ظرف مخصوص قرار داده و درب آن محکم بسته شود .
ملاحظات ایمنی : چون هر نمونه مدفوع میتواند منبع مهمی جهت انتقال باکتری،ویروس و انگل محسوب شود ؛لذا باید به رعایت نکات بهداشتی  در هنگام جمع آوری وانتقال آن توجه شود.
دستور العمل انجام آزمایش خون مخفی IFOB:
مقدار کمی از نمونه را در محلول شماره یک( Sampling Vial )  کیت حل کرده وکاملا به هم میزنیم تا همگن شود سپس سه قطره از آن را به ریجنت بارکد دار  اضافه کرده ریجنت  را به آرامی مخلوط کرده  و آنرا به  نحوی که دستگاه در مانیتور خود راهنمایی می کند قرار میدهیم دستگاه پس از مدتی نتیجه را قرائت میکند اگر نتیجه کمتر از  µg/g  15 باشد به معنی منفی بودن آازمایش خون مخفی می باشد ولی اگر بیشتر از µg/g  15 باشد عدد قراعت شده را گزارش میدهیم
 کنترل کیفیت دستگاه IFOB  :
جهت آماده سازی نمونه کنترل 10 لاندا خون را درون Sampling Vial ریخته   و پس از روشن کردن دستگاه وارد قسمت Quality Control شده و مثل نمونه به دستگاه می دهیم . نتیجه باید بزرگتر از  ng/ml   1000 و µg/g  200 باشد. کنترل هر ماه یکبار انجام می شود.
دستور العمل جمع آوری نمونه جهت تست اسکاچ
توصیه قابل ارائه به بیماران : این آزمایش برای بررسی وجود تخم انگل انجام می شود بنابراین نیازی به جمع آوری نمونه مدفوع برای آزمایش نمی باشد . آمادگی های لازم نمونه باید صبح زود پیش از اینکه بیمار اجابت مزاج یا استحمام کند تهیه شود .
نحوه تهیه نمونه:یک قطعه 5 سانتی متری از چسب نواری (از طرف چسب دار آن) محکم به ناحیه مقعد چسبانده و فشار داده شود .سپس چسب روی لام شیشه ای که از طرف آزمایشگاه دراختیار بیمار قرار داده شده ، چسبانده شود و بلافاصله به آزمایشگاه تحویل گردد.
دستورالعمل انجام پارازوئیت در مدفوع (OP) :
دستورالعمل انجام تست مدفوع
هدف: هدف از انجام اين تست پيدا کردن تخم کرم­ها و لاروها، تروفوزئوئيت وکيت تک ياخته­ ها می­باشد. بررسی گلبول­های سفيد نيز حائز اهميت می­باشد که با دقت حداقل %90 و صحت با حداکثر خطای %15    موارد کاربرد: کاربرد انجام اين تست تشخیص انواع بيماری­های انگلی و عفونت­های رودی ای می­باشد. اقدامات وابسته: آگاهی از چگونگی تهيه لام و رنگ آميزی­های مربوطه آگاهی از چگونگی بررسی لام و شناخت پارازوئيت­ها
صلاحیت و شایستگی کاربر: کاربر بايد مسلط به تشخيص انواع کرم­ها، لاروها و ……… باشد و در واقع  آموزش، تجربه و مهارت در خصوص در خصوص اين تست لازم می باشد .
 نمونه: نمونه مدفوع را بايد با استفاده از اپليکاتورهای چوبی در يک قوطی يا ليوان پلاستيکی درپوش دارد که در آن به خوبی بسته می­شود. جمع آوری نمونه، نمونه مدفوع نبايد با آب، ادرار و يا مواد ديگر آلوده شود ادرار سبب تخریب تروفوزئیدها می­شود. نمونه مدفوع باید تازه باشد و نمونه­های حاوی موکوس و خون حداکثر ظرف یک ساعت بعد از گرفتن نمونه بررسی شود.
  تجهیزات، مواد، لوازم و آماده­ سازی­های مورد نیاز قبل از انجام کار: لام و لامل لوگل میکروسکوپ سواپ برای برداشتن نمونه  
 نکات ایمنی: استفاده از دستکش –  ماسک – روپوش  
 مراحل اجرایی کار:
به طور روش­های آزمایش مدفوع را به سه گروه تقسیم بندی می­کنند:
آزمایش مستقیم با تهیه لام مرطوب روش رسوبی  
1-لام مرطوب با سرم فیزیولوژی و لوگل می­توان تهیه نمود بدین ترتیب که مقداری از نمونه مدفوع را در یک قطره از محلول­های فوق مخلوط کرده با قرار دادن لامل بر روی آن با درشت نمایی اول  10بعد از ان  با عدسی  40 میکروسکوپ مورد بررسی قرار می­دهیم  . اگر نمونه حالت کش­دار  و به عبارتی بلغمی داشته باشد از این بلغم یک لام مستقیم بدون سرم فیزیولوژی تهیه می­کنیم برای همه نمونه­ ها ابتدا یک لام مستقیم به این روش تهیه می­کنیم صورت بلغمی بودن باید WBC و RBC را پیدا و گزارش کنیم.
2-روش رسوبی می­تواند با فرمالین-اتر (Formalin-Ether Method)،انجام می­گیرد. در روش فرمالین-اتر حدود یک گرم مدفوع را در 10ml فرمالین %10 مخلوط نموده 7ml از سوسپانسیون تهیه شده را صاف نموده به آن 3ml اتر و یا اتیلن استات افزوده لوله را با درب پلاستیکی پوشانده و تکان می­دهیم بعد در لوله را برداشته 1′ در سانتریفوژ 2000 دور سانتریفوژ می­نمائیم. 4 لایه تشکیل می­شود که لایه زیرین لایه رسوبی است که بعد از خالی نمودن لایه­های رویی با پی­پت پاستور یک قطره از رسوب را برداشته با عدسی 40,10 بررسی می­نمائیم و همچنین باید شکل، قوام و رنگ مدفوع را بررسی نموده و با حروف زیر قوام را مشخص نموده. (آبکی: watery)، (شل Loose) (نرم Soft) (شکل دار Formed) نمونه­ های دارای موکوس خون باید گزارش شوند.  
محدودیت ها و عوامل مداخله گر در آزمایش: مصرف آنتی بیوتیک و یا آلوده شدن نمونه با ادرار و خاک می­تواند در نتیجه تست تاثیر بگذارد همچنین در صورت تاخیر در تحویل نمونه به آزمایشگاه و همچنین تهیه نادرست Sample از Specime دریافتی (مواردی که حاوی موکوس، خون هستند باید نمونه برداری شود)
تفسیر ( علل تکرار، چگونگی و نحوه گزارش آن): در روش لام مرطوب می­توان تخم کرم­ها و لاروها و تروفوزوئیت­ها، کیت تک یاخته ­ها و گلبول­های سفید و قرمز را مشاهده کرد. روش­های رسوبی برای بررسی تخم انگل­های سنگین­ تر کاربرد دارد. اگر نمونه گرفته شده توسط بیمار مدت طولانی گرفته شده باشد و در جای خنک نگهداری نشده باشد موجب کپک زدگی و رشد قارچ در آن شود که موجب تکرار آزمایش
می­گردد. گاهی بیماران نمونه را اشتباهاً ادرار می­گیرند که باید تکرار شود. برای تکرار باید گزارش و علت آن را به مسئولین مربوطه در پذیرش اطلاع دهیم و آنها اقدامات لازم را انجام دهند.  


  مراجع و منابع: کتاب جامع تستهای آزمایشگاهی    

به بالای صفحه بردن